Header Ad

Nasze tematy

Najczęściej oglądane

Cele i zadania

Stowarzyszenie "Polska Macierz Szkolna" zostało reaktywowane na terenie Białorusi 3 grudnia 1995 roku na zebraniu nauczycieli języka polskiego, rodziców i działaczy oświatowych. Za główny i jedyny cel obrano "...szerzenie oświaty polskojęzycznej na terenie Białorusi w duchu narodowym, chrześcijańskim i obywatelskim...".

Działalność PMS koncentruje się na następnych kierunkach:

  • praca popularyzująca nauczanie języka polskiego w środowiskach polskich,
  • zakładanie nowych ogniw nauczania języka polskiego
  • wszechstronna pomoc nauczycielom języka polskiego
  • organizacja form społecznych nauki języka polskiego
  • praca organizacyjna
  • działalność kulturalna PMS na rzecz środowiska polskiego

W celu popularyzacji nauczania języka polskiego PMS corocznie jest organizatorem i współorganizatorem szeregu konkursów, przeglądów, festiwali i innych form pracy wśród młodzieży szkolnej:

  • Konkurs recytatorski "Kresy" organizowany przez Podlaski oddział "Wspólnoty Polskiej". Obliczamy, że corocznie udział bierze w nim około 700 – 800 uczniów, jeśli dołączyć do tej liczby nauczycieli i rodziców dzieci, to w to przedsięwzięcie zaangażowanych jest około 3000 osób. Konkurs ten ostatnio przeprowadzamy wspólnie z obwodowymi Kuratoriami oświaty w Grodnie i Brześciu,
  • Konkurs recytatorski dla przedszkolaków "Bajeczki z mojej półeczki";
  • Konkurs ortograficzny;
  • Konkurs historyczny "Dzieje Polski od zarania narodu do dziś" we współpracy z Akademią Podlaską;
  • Konkursy krasomówcze;
  • Konkurs wiedzy o wybitnych Polakach ( np. Orzeszkowski);
  • Festiwal twórczości dziecięcej;
  • Uczniowskie konferencje jubileuszowe ( z okazji rocznic H. Sienkiewicza, E. Orzeszkowej, A. Mickiewicza i in.);
  • Organizacja kolonii i półkolonii na terenie Białorusi z aktywną nauką języka polskiego i historii dla uczniów klas szkoły podstawowej;
  • Organizacja szkoły wakacyjnej języka i kultury polskiej dla uczniów klas licealnych.
  • Do nowych realizowanych z wielkim powodzeniem pomysłów należą:
  • Ogólnokrajowe Dyktando polskie z udziałem KG RP w Grodnie i wielką rzeszą uczestników w Grodnie i w Mińsku;
  • Letnia szkoła dla młodzieży wiejskiej "Wyrównać szansę";
  • Program "Szansa dla maturzystów" realizowane z Fundacją Semper Polonia;
  • Konkurs literacki realizowany z Akademią Podlaską.

Przygotowywaliśmy uczniów do wzięcia udziału w Olimpiadzie języka i literatury polskiej, Poloniadzie, Konkursie wiedzy o Krakowie, Festiwalach muzycznych, innych przedsięwzięciach organizowanych w Polsce oraz przez inne organizacje polskie na Białorusi. PMS troszczy się o godne wynagrodzenie wysiłku uczniów biorących udział w konkursach, włączając załatwienie laureatom konkursu historycznego studiów w Polsce.

PMS również prowadzi aktywną agitację w środowisku polskim na rzecz szkolnictwa polskiego. Szczególną uwagę nadal kierujemy na zakładanie grup polskich w przedszkolach, zaszczepianie języka polskiego w nowych szkołach, pomoc w organizowaniu form społecznych nauki języka polskiego.

Bardzo trudnym zadaniem jest wprowadzenie języka polskiego w nowych szkołach. Przyczyn temu jest wiele. Brak nauczycieli, niechęć władz szkolnych i grona pedagogicznego et ct. Tylko dobre współdziałanie wielu czynników: przede wszystkim wysokiej świadomości konkretnego środowiska polskiego, zaangażowania nauczyciela, dobrego współdziałania z miejscowym proboszczem, dobrego kontaktu PMS lub innej organizacji polskiej z władzami szkoły owocuję powstaniem jeszcze jednego ogniwa szkolnictwa polskiego.

Ogarnięcia wszystkich dzieci polskiego pochodzenia nauką języka polskiego – to ogromne pole do działania i współdziałania PMS i wszystkich bez wyjątku polskich organizacji na Białorusi, na którym nie powinno być żadnych szans krzyżowania się partykularnych interesów różnych organizacji polskich, oraz osobistych interesów poszczególnych działaczy. Inne podejście do tej sprawy traktujemy jako działalność na szkodę nadrzędnemu celowi odrodzenia narodowego, brak własnego programu działania i dobrej woli. Jesteśmy otwarci na współpracę i do współdziałania wszystkich zapraszamy.

Jednym z głównych celów statutowych PMS jest pomoc nauczycielom języka polskiego. Ta działalność nabiera szczególnego znaczenia w świetle danych ankietowania nauczycieli z analizy których wynika, że większość nauczycieli języka polskiego na Białorusi nie posiada wykształcenia polonistycznego nie mówiąc już o znajomości historii i kultury polskiej. 1/3 nauczycieli ni razu nie odbyła stażu językowego lub metodycznego w Polsce, że biblioteki szkolne nie posiadają lektur, nie mówiąc już o pomocach naukowych, sprzętu audio- wideo, kaset i innych niezbędnych pomocy bez których lekcje przebiegają w warunkach dalece odbiegających od ogólno przyjętych współczesnych norm dydaktycznych.

Z relacji nauczycieli i z własnych doświadczeń wiemy jak niedoskonałe są programy nauczania języka polskiego na Białorusi do realizacji których w zasadzie można powiedzieć, że nie istnieje podręczników. Przedstawiciel PMS zawsze uczestniczy w roli obserwatora w dwustronnej Komisji międzyresortowej do spraw szkolnictwa polskiego na Białorusi i białoruskiego w Polsce i zawsze podnosi nurtujące szkolnictwo polskie na Białorusi problemy. 

PMS próbuję tym problemom zaradzić przez:

  • organizację konferencji metodycznych dla nauczycieli szkół i przedszkoli;
  • organizację lekcji pokazowych;
  • organizację letnich i jesiennych szkół pt. "Kanon wychowania narodowego";
  • organizację międzynarodowych konferencji nauczycielskich z okazji okrągłych rocznic wybitnych Polaków, pochodzących z Kresów;
  • organizację ogólnokrajowych nauczycielskich konferencji problemowych;
  • załatwiania stażów nauczycielskich w Polsce;
  • dokształcania nauczycieli w trybie zaocznym w Punkcie Zamiejscowym Uniwersytetu Białostockiego;
  • wydawania czasopisma metodycznego dla nauczycieli "Słowo Ojczyste";
  • powielanie materiałów metodycznych w tym i programów dla nauki języka polskiego;
  • wydawania sposobem kserograficznym lub drukarskim brakujących podręczników i zeszytów;
  • wyposażania pracowni języka polskiego i literatury;
  • dystrybucję podręczników, literatury metodycznej i pięknej;
  • wyposażenie przedszkoli w pomoce dydaktyczne.

Nowym przedsięwzięciem w tym kierunku jest bardzo udany Konkurs na Najlepszego nauczyciela języka polskiego, zasięg którego trzeba rozszerzyć nie tylko na cały obwód grodzieński. PMS współpracuje z uczelniami wyższymi na Białorusi.

Polska Macierz Szkolna tradycyjnie od początków istnienia starała się o zakładanie sieci swoich szkół i nie tylko ogólnokształcących. Założyliśmy Liceum Społeczne Polskiej Macierzy Szkolnej, które mieści się w tej siedzibie. Uczęszcza do niego na cykl przedmiotów ojczystych około 450 uczniów szkół grodzieńskich i okolic. Chce powiedzieć, że Liceum już ma swoje osiągnięcia, swoją renomę. Dostatecznie powiedzieć, że wśród młodzieży studiującej w Polsce co najmniej 60% to absolwenci naszego Liceum. Podobne szkoły założone są w Pisku i Skidlu. Myślę, że jeśli będzie taka potrzeba oddziały PMS w terenie pójdą w ślady Grodna i postarają się o założenie takich szkól w terenie aby powstała sieć takich szkół. Taka szkoła daje możliwość poszerzenia bazy członkowskiej, żywej więzi z konkretnym środowiskiem polskim. Szkoły tego typu uważane są w tej chwili za priorytetowy kierunek działalności przez polską stronę. Zaważyły na tym niepowodzenia polskich szkół państwowych, przede wszystkim w Godnie.

Następny kierunek działalności – praca organizacyjna. Na dzień dzisiejszy są zarejestrowane oddziały w Brześciu, Brasławiu, Mińsku, Słonimiu, Pinsku, Wołożynie, Wilejce, Werenowie czekają na rejestracje w Szczuczynie i Mohylowie. Rozpoczął się proces zakładania oddziału w Lidzie. Dojrzeli do rejestracji oddziały w Brzozówce, Grodnie, rejonie grodzieńskim.

Strukturę organizacji należy i nadal rozwijać. Bo tam, gdzie jest założony oddział, widzimy prężną pracę i aktywizacje skupiska polskiego. Postaram się udowodnić to na przykładach Brzeskiego Oddziału "Polesie". Oddział zrzesza: 2 kluby Młodej Polonii, Klub Kobiet polskich, UTW, Klub sportowy, Towarzystwo Lekarzy, drużynę zuchową, drużynę harcerską, Zespół "Gerbera", chór męski. Oddział "Polesie" szczyci się Międzynarodowymi konferencjami popularno-naukowymi, poświęconymi wybitnym osobistościom, związanym z Polesiem: Marii Rodziewiczównie, Julianowi Ursyn Niemcewiczowi, Romualdowi Trauguttowi, Tadeuszowi Kościuszce. Skupiają te Konferencje setki naukowców, byłych Kresowian, mieszkańców Brześcia. Mają piękną oprawę artystyczną. Udział w przygotowaniu tych konferencji oprócz PMS bierze Konsulat Generalny w Brześciu, brzeskie władze obwodowe i miejskie oraz władze poszczególnych rejonów obwodu brzeskiego inne organizacje polskie i białoruskie. Owocują stawianiem krzyży i tablic pamiątkowych, porządkowaniem i odbudowywaniem dworów, szerzą wiedzę o chlubnych dziejach Kresów wśród nowego pokolenia. Konferencje zbierają dobrą prasę. Siłą napędową tych konferencji jest niestrudzona pani Maria Sulima – prezes oddziału. W obsłudze tej konferencji zadziałano dziesiątki aktywnych członków PMS. Brzeskiemu oddziałowi PMS nadal udaje się zakładać klasy polskie w Brześciu.

Aktywnie pracują oddziały w Słonimiu, Pińsku, włączają się do pracy nowopowstałe oddziały w Mińsku, Szczuczynie, Brasławiu, Wołożynie, Lidzie, Werenowie.

Praktycznie w każdym skupisku mamy grupę osób formalnie niezorganizowanych w oddział ale stanowiących jak by podstawową jednostkę PMS. Doświadczenie pokazuje, że tam, gdzie jest dobrze zorganizowany oddział, widzimy prężną robotę. Statut PMS pozwala praktycznie na pełną samodzielność oddziałów, na bezpośrednie kontakty z organizacjami z Polski i polonijnymi, swobodę inicjatywy.

Dla pełnego rozwoju organizacji i realizacji całego programu działania niezbędnym jest posiadanie własnego lokalu. O tym nie jednokrotnie przekonaliśmy się. Trudno często uzyskać zgodę władz na przeprowadzenie imprez w Domach Kultury. Wynajmowany lokal ułatwia nam działalność. Ale płacenie czynszu może za jakiś czas przekroczyć koszty budowy nowego lokalu. Wybudowanie siedziby rozwiązałoby nam wiele problemów w tym i płac dla pracowników.

Do tej pory najbardziej zaawansowane są starania w Grodnie, gdzie wykupiliśmy plac z niedokończonym budynkiem w samym centrum Grodna przy ul. Horodniczańskiej 40, tuż obok Katedry Grodzieńskiej.

Polska Macierz Szkolna prowadzi szeroką działalność kulturalną. Przede wszystkim założyliśmy własną bibliotekę, która obsługuję nie tylko uczniów naszego Liceum, ale również uczniów szkół grodzieńskich, studentów i wykładowców Uniwersytetu Grodzieńskiego, nauczycieli języka polskiego, mieszkańców m. Grodna i okolic, łącznie około 1200 czytelników. Biblioteka ostatnio jest skomputeryzowana.

W związku z brakiem finansowania ograniczyliśmy do niezbędnego minimum organizacje imprez okolicznościowych w ramach programu "Tradycje domu polskiego". Nadal jednak próbujemy kontynuować organizację Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina.

Pod patronatem PMS powstał Uniwersytet III Wieku, Klub Kobiet Polskich "Grodnianka", Klub sportowy "Sokół", Wspólnota Młodej Polonii, Duszpasterstwo Nauczycieli Katolickich, Klub Stypendystów Fundacji "Semper Polonia", które obecnie działają w ramach organizacyjnych PMS, ale przy pełnej autonomii programowej.

Jesteśmy organizacją oświatową i nasza działalność byłaby niemożliwa bez wsparcia finansowego i rzeczowego Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Ministerstwa Edukacji Narodowej RP, Fundacji "Zygmunt Zaleski Stichting" z Amsterdamu, Konsulatu Generalnego RP w Grodnie, Stowarzyszenia "Wspólnota Polska", Fundacji "Pomoc Polakom na Wschodzie", Fundacji "Pomoc Szkołom Polskim na Wschodzie im. T. Goniewicza", Fundacji "Oświata Polska za Granicą", Komitetu Pomocy Polakom na Wschodzie z Los Angeles, ZKZ "Solidarność" KWK "Julian" w Piekarach Śląskich, Fundacji na Rzecz Zdrowia Dzieci i Młodzieży Regionu Śląsko-Dąbrowskiego im. G. Kolosy, Komisji do spraw oświaty i wychowania NSZZ "Solidarność" Regionu "Mazowsze", Komitetu Pomocy Polakom na Wschodzie z Wielkiej Brytanii, PMS w Belgii, Banku PKO BP oraz wielu osób prywatnych. Za tę pomoc składamy nasze gorące podziękowanie.

Prezes Stowarzyszenia "Polska Macierz Szkolna"
Stanisław Sienkiewicz

 
FNRPDZG
ORPEG
Wspólnota Polska
ODNSWP
Pomoc Polakom na Wschodzie
Senat RP