PMS

DZIAŁALNOŚĆ POLSKIEGO SZKOLNICTWA SPOŁECZNEGO NA BIAŁORUSI: EFEKTY I POTRZEBY ORAZ KIERUNKI ROZWOJU. Liceum Społeczne imienia Elizy Orzeszkowej przy ZS „Polska Macierz Szkolna ‘’

W dniach 14-15 października w Grodnie odbyło się VI Forum Oświatowe, podczas którego omówiono sytuację, problemy i perspektywy oświaty polskiej na Białorusi.

Poniżej umieszczamy główne tezy referatu wygłoszonego na Forum przez p. Dyrektor LS imienia Elizy Orzeszkowej mgr Helenę Mielesz.

DZIAŁALNOŚĆ POLSKIEGO SZKOLNICTWA SPOŁECZNEGO NA BIAŁORUSI: EFEKTY I POTRZEBY ORAZ KIERUNKI ROZWOJU. Liceum Społeczne imienia Elizy Orzeszkowej przy ZS „Polska Macierz Szkolna ‘’

Szanowni Państwo!

Jestem bardzo szczęśliwa, że mogę dzisiaj reprezentować największe na terytorium byłego Związku Radzieckiego Liceum Społeczne imienia Elizy Orzeszkowej Polskiej Macierzy Szkolnej. Mogę z dumą powiedzieć, że jestem wychowanką Macierzy, ponieważ w 1996 roku byłam absolwentką tego liceum, które nazywało się wtedy Liceum Niedzielne. Nie przypuszczałam wówczas, że wrócę tu pracować.

Liceum Niedzielne zostało założone w latach dziewięćdziesiątych XX stulecia. Na początku zajęcia odbywały się tylko w niedzielę w pomieszczeniach szkoły nr 6 w Grodnie. Na zajęcia uczęszczała młodzież 8-11 klas. W pierwszym roku szkolnym na lekcje z języka polskiego, historii i kultury Polski zgłosiło się 80-ciu uczniów.

Dzisiaj, dwadzieścia pięć lat później, mamy dwudziestokrotnie więcej.

Od 1996 do 2011 roku Polska Macierz Szkolna wynajmowała pomieszczenia przy ulicy Budzionnego 48A.

Od 2011 roku mamy Centrum Edukacyjne przy ulicy Horodniczańskiej 40. Znajdujemy się w samym centrum miasta, mamy dogodne położenie i piękne historyczne otoczenie. Dysponujemy nowoczesnymi i dobrze wyposażonymi salami lekcyjnymi, których jest sześć. Mamy największą polskojęzyczną bibliotekę w Grodnie.

Kadrę dydaktyczną stanowią wysoko wykwalifikowani nauczyciele, którzy wiedzą i doświadczeniem służą nie tylko swoim uczniom, ale i całej Grodzieńszczyźnie. Obecnie Liceum zatrudnia dziewiętnastu nauczycieli, w tym czterech doktorów. Dużym wsparciem dla nas są konsultanci z Polski z ORPEG’u, którzy nie tylko uczą języka polskiego, ale i pomagają nam w organizacji obchodów świąt państwowych i religijnych, przygotowują uczniów do olimpiady z języka i literatury polskiej oraz do olimpiady historycznej.

Lekcje w Liceum są prowadzone na dwie zmiany: w grupach przedpołudniowych od dziewiątej do dwunastej godziny i w grupach popołudniowych od godziny szesnastej do dwudziestej pierwszej trzydzieści.

Uczniowie i dorośli są skupieni w 62 grupach.

Nauczanie odbywa się na różnych poziomach (od 5 do 11 klasy), są też grupy dla dorosłych, a w tym roku dodatkowo mamy grupę dzieci 3 i 4 klasy.

Każdy słuchacz ma 4 lekcje języka polskiego tygodniowo. Roczna ilość to 120 godzin. Uczniowie dziesiątych klas dodatkowo maja historię i wiedzę o Polsce. Natomiast maturzyści oprócz języka i historii uczą się po polsku matematyki, geografii, fizyki, chemii albo biologii.

Proces dydaktyczny Liceum nie ogranicza się wyłącznie do zajęć lekcyjnych. Wykorzystujemy aktywne formy popularyzacji obyczajów i kultury polskiej.

Nasze Liceum organizuje wiele konkursów i olimpiad. Do najciekawszych zaliczane są: Konkurs recytatorski „Kresy”, Konkurs historyczny „Dzieje Polski”, Ogólnokrajowe Dyktando Polskie im. Krystyny Bohenek, Konkurs recytatorski polskiej poezji religijnej, Festiwal muzyczny im. Czesława Niemena, uczniowskie konferencje jubileuszowe (z okazji rocznic E. Orzeszkowej, A. Mickiewicza, T. Kościuszki),

Pielęgnujemy przeszłość i tradycje: młodzież bierze udział w uroczystościach patriotycznych, katolickich i kulturalnych, takich jak Narodowe Święto Niepodległości i Święto Konstytucji 3 Maja, Wigilia i Boże Narodzenie, Wielkanoc i Poniedziałek Wielkanocny, andrzejki, zapusty, studniówka.

Nasi uczniowie biorą udział w różnych projektach, wymianach i wycieczkach, dzięki którym poszerzają swoja wiedzę w ciekawy niekonwencjonalny sposób: realizujemy m.in. takie projekty jak „Wspólna ławka”, „Szkoły języka i kultury polskiej”, tygodniowe pobyty edukacyjne w liceach warszawskich, organizowane przez Wojciecha Piądłowskiego.

Nasi uczniowie uczestniczą w różnorodnych imprezach i koloniach na terenie Polski, organizowanych przez fundacje i stowarzyszenia wspierające nauczanie języka polskiego na Białorusi.

Inicjatywy Liceum wspiera MEN RP, Konsulat Generalny i Ambasada RP w Grodnie, Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”, „Fundacja na Rzecz Pomocy Dzieciom z Grodzieńszczyzny” i inne organizacje i instytucje społeczne. To im zawdzięczamy obecny kształt Liceum.

Jeśli chodzi o kierunkach rozwoju to liczba uczniów w liceum stale rośnie. Swoją pracę rozpoczynaliśmy od 80-ciu uczniów i trzech nauczycieli. Dzisiaj sytuacja jest inna: co roku przychodzi do nas więcej chcących pobierać naukę w naszej szkole, bo po pierwsze, mamy najlepszą kadrę pedagogiczną. Po drugie, likwidacja nauczania języka polskiego w szkołach państwowych spowodowała, że zainteresowanie językiem wzrosło. Po trzecie, nawiązujemy bliskie kontakty ze szkołami w Polsce, dzieląc się doświadczeniem pedagogicznym i podnosząc poziom znajomości języka wśród naszych uczniów.

Co dotyczy potrzeb, to mamy niewystarczającą bazę lokalową, co spowodowało w tym roku, że grupy są bardzo liczne, nauczycielom trudno jest pracować, a lekcje kończą się późno. Jest też za mało wyjazdów i wycieczek do Polski. Chcielibyśmy, żeby młodzież uczyła się języka przez bezpośredni kontakt z Polakami.

Jeśli chodzi o motywację, to mogę powiedzieć, że nie można jednoznacznie określić jej charakteru. Są względy pragmatyczne i nimi kieruje się głównie młodzież to potrzeba kształcenia w Polsce. Natomiast dorośli wracają do korzeni – odczuwają potrzebę poznania tożsamości narodowej.

Korzystając z okazji chciałabym podziękować prezesowi Polskiej Macierzy Szkolnej panu Stanisławowi Sienkiewiczowi i wiceprezes pani Teresie Kryszyń za wieloletnią działalność na rzecz polskości i Polski. Jesteście państwo prawdziwymi wzorami patriotyzmu godnego naśladowania.

Dyrektor LS imienia Elizy Orzeszkowej mgr Helena Mielesz

Przygotowane w Centrum Informacyjno-wydawniczym przy ZS „Polska Macierz Szkolna"